2027 DEI Eğitimi Planı: Bütçeyi Onaylatan 4 Soru

2027 DEI eğitimi planı için 4 soru: neyi değiştirmek istiyoruz, kimden başlamalıyız, tek seferlik mi yolculuk mu, başarıyı nasıl göstereceğiz. Lewin: çöz, değiştir, yeniden dondur.

Kasım geldi. Birçok İK ve eğitim ekibi şu sıralar aynı tabloya bakıyor: 2027 eğitim takvimi ve bütçesi. Satırlar dolmaya başladı, bir yerde de “DEI eğitimi” yazıyor.. Peki o satırın karşısına ne yazacağız?

Bu yazıda, DEI eğitimini 2027 planınıza koyarken sormanızı önerdiğim dört soruyu anlatıyorum. Sahada en sık gördüğüm sorun eğitimin kendisi değil. Eğitimden önce ve sonra ne olacağının hiç konuşulmaması.

2027 DEI eğitimi planı için 4 soru: neyi değiştirmek istiyoruz, kimden başlamalıyız, tek seferlik mi yolculuk mu, başarıyı nasıl göstereceğiz.

Lewin’in buz kalıbı: DEI eğitimi neden tek başına yetmez?

Kurt Lewin 1940’larda değişimi üç aşamayla anlatır: çözmek (unfreeze), değiştirmek (change) ve yeniden dondurmak (refreeze). Önce alışılmış düzeni gevşetirsiniz, sonra yeni davranışı denersiniz, en sonda da o davranışı kalıcı hâle getirecek yapıları kurarsınız.

Çoğu DEI eğitimi ilk aşamada çok iyi iş çıkarır. Katılımcılar düşünür, tartışır, fark etmedikleri bir şeyi fark eder. Sonra eğitim biter ve buz tezgâhta kalır.. Birkaç hafta sonra her şey eski hâline döner, biz de “eğitim işe yaramadı” deriz.

Oysa sorun çoğu zaman eğitimde değil, plandadır. Yeniden dondurma kısmı plana hiç yazılmamıştır. (Hermann Ebbinghaus’un 1885’te gösterdiği unutma eğrisini de unutmayalım; tekrar edilmeyen bilgi hızla kayboluyor. Evet, kelime oyunu bilerek yapıldı.)

1. Neyi değiştirmek istiyoruz?

“Farkındalık yaratmak” iyi bir başlangıç ama bir hedef değil. Hedef, belirli bir ekipte gözlenebilir bir davranışın değişmesi olmalı. Örneğin:

  • Toplantılarda söz alan kişi sayısının artması,
  • İşe alım mülakatlarında yapılandırılmış soruların kullanılması,
  • Yöneticilerin geri bildirimi herkese aynı ölçütlerle vermesi.

Davranışı yazdığınızda eğitimin içeriği de kendiliğinden netleşir. Bilinçdışı önyargı mı konuşulmalı, kapsayıcı liderlik mi, psikolojik güvenlik mi? Cevap bu davranıştan gelir. DEI ve kapsayıcılık eğitimlerini ihtiyaca göre gruplamamın nedeni de bu.

2. Kimden başlamalıyız?

Kültürü en hızlı etkileyen grup yöneticilerdir. Bir çalışanın ekipte kendini güvende hissedip hissetmemesi, büyük ölçüde yöneticisinin her gün ne yaptığına bağlıdır. Bu yüzden DEI programını herkese yaymadan önce yönetici katmanıyla başlamak çoğu zaman daha etkili olur.

Yöneticiler “biz bunu zaten biliyoruz” diyecek, biliyorum. Olsun. Kapsayıcı liderlik atölyesinde bilmekle yapmak arasındaki mesafeyi birlikte görüyoruz. Asıl iş de orada başlıyor.

3. Tek seferlik mi, yolculuk mu?

İyi tasarlanmış bir eğitim günü güçlü bir başlangıçtır. Ama yeniden dondurma ancak süreklilikle gelir: takip oturumları, akran öğrenme grupları, kısa hatırlatmalar ve yöneticinin kendi ekibinde uygulayacağı küçük görevler.

Bunu bütçeye yansıtmanın kolay bir yolu var: Eğitimi tek bir satır olarak değil, bir yolculuk olarak yazın. Örneğin bir saatlik bir webinarla ihtiyacı netleştirmek, ardından bir yönetici atölyesi ve 30 gün içinde bir takip oturumu. J-EDI Master programında 3 günlük yüz yüze eğitimi 6 haftalık mikro öğrenme ve online öğrenme çemberleriyle desteklememizin nedeni de bu.

4. Başarıyı nasıl göstereceğiz?

Donald Kirkpatrick’in dört düzeyli değerlendirme modelini İK ekipleri iyi bilir: tepki, öğrenme, davranış ve sonuç. Çoğu DEI eğitimi ilk düzeyde kalır. Memnuniyet anketi dolar, fotoğraflar paylaşılır, dosya kapanır.

2027 için daha iyi bir yol var: Yıl başında kısa bir ölçüm yapın, yıl sonunda tekrarlayın. Psikolojik güvenlik, aidiyet ya da kapsayıcılık algısı ekip düzeyinde ölçülebilir. Bunun nasıl yapılacağını psikolojik güvenlik ölçeği ve ölçümü rehberinde adım adım anlattım. Ölçümü politika, uygulama ve algı katmanlarına yaymak isterseniz 3P Kapsayıcı Kültür Modeli™ bir çerçeve sunuyor.

Yönetim toplantısında onay alan plan

Bu dört soruya net cevap veren bir plan, yönetim toplantısında da çok daha kolay onay alıyor. Bütçe satırına “güzel bir eğitim günü” yazmak yerine şöyle bir şey yazabilirsiniz:

Örnek plan satırı: Yönetici katmanında toplantılardaki söz dağılımını iyileştirmek için kapsayıcı liderlik atölyesi; öncesinde ve 6 ay sonra ekip düzeyinde psikolojik güvenlik ölçümü; 30 gün içinde takip oturumu.

Tek cümle. Ama içinde davranış, hedef grup, süreklilik ve ölçüm var.

Nereden başlamalı?

Planınız henüz netleşmediyse küçük başlayabilirsiniz. Kurumunuz için bir saatlik bir webinarla başlayabiliriz; ihtiyacı birlikte görür, 2027 planını ona göre kurarız. İsterseniz önce 30 dakikalık bir planlama görüşmesi yapalım. Ya da teklif formundan ihtiyacınızı yazın, 24 saat içinde dönüş yapayım.

Siz 2027 planınıza DEI eğitimini nasıl yazdınız? 🔥

Alaz Han Canbolat
Alaz Han CanbolatKültürlerarası Psikolog · Çeşitlilik ve Kapsayıcılık Uzmanı · Öğrenme Ekosistemi Tasarımcısı

60+ ülkede 300+ kurum ve projede çalıştı; BM Dünya Gıda Programı'nda öğrenme ve gelişim danışmanlığı yaptı. Hakkımda